Można TaniejRaporty i analizy Picodi.com

Biblioteki publiczne: gdzie dostęp do książek jest łatwiejszy?

Picodi25 maja 2022

Biblioteki publiczne zapewniają nie tylko dostęp do literatury i wiedzy. Jak podaje American Library Association, biblioteki publiczne odgrywają także istotną rolę w budowaniu i integracji lokalnej społeczności, oferując mieszkańcom miejsce do spotkań i organizowania wydarzeń kulturalnych.

Zespół analityków Picodi.com postanowił sprawdzić, w których stolicach i dużych miastach świata dostęp do publicznych bibliotek jest najłatwiejszy.

W tym badaniu braliśmy pod uwagę biblioteki zarządzane przez władze miast oraz biblioteki regionalne i narodowe znajdujące się w granicach miast. Z kolei za wskaźnik przyjęliśmy liczbę bibliotek na 10 tysięcy mieszkańców.

Dostępność bibliotek w krajach Europy

Biblioteki publiczne pozwalają na korzystanie ze swoich zbiorów wszystkim mieszkańcom i z reguły za darmo.

Spośród 38 uwzględnionych w tym badaniu miast europejskich, najłatwiejszy dostęp do bibliotek publicznych jest w Brukseli. Na 10 tysięcy mieszkańców przypada tam jedna biblioteka. Dla porównania, w stolicy Niemiec ta liczba bibliotek na 10 tysięcy mieszkańców wynosi zaledwie 0,25. Z kolei w czeskiej Pradze – 0,36.

Dostępność bibliotek publicznych w Europie

Warszawa w tym rankingu plasuje się na 2. miejscu: na 10 tys. warszawianek i warszawiaków przypada nieco mniej niż jedna biblioteka, dokładnie 0,99. Całkowita liczba bibliotek publicznych wynosi 178, z uwzględnieniem placówki wojewódzkiej i narodowej, z kolei według ostatnich danych GUS w Warszawie mieszka 1 792 718 osób.

Najbardziej utrudniony dostęp do bezpłatnych książek mają mieszkańcy Stambułu. Tam na 10 tys. osób przypada zaledwie 0,03 biblioteki. Podobnie tłoczno może być w Zurychu i Sofii – po 0,05 biblioteki na 10 tys. mieszkańców.

Dostępność bibliotek w polskich miastach

Stolice państw z reguły są najbardziej rozbudowanymi i bogatymi w infrastrukturę kulturalną miastami. Jednak nie zawsze reprezentują one doświadczenia mieszkańców innych ośrodków w kraju. Dlatego wzięliśmy pod lupę także biblioteki publiczne w 18 polskich miastach wojewódzkich.

Dostępność bibliotek publicznych w Polsce

Najkorzystniejszy stosunek liczby bibliotek do liczby mieszkańców jest w Opolu – prawie półtorej biblioteki na 10 tys. mieszkańców (1,49). Na drugim miejscu uplasował się Rzeszów (1,26), a na trzecim ex aequo Lublin i Katowice (po 1,21).

Warszawa w ogólnopolskim rankingu zajęła dopiero 5. miejsce (0,99).

Do trójki miast o najtrudniejszym dostępie do bibliotek publicznych należą Wrocław, Gdańsk (po 0,64 biblioteki na 10 tys. mieszkańców) oraz Białystok (0,57).

Metodologia i źródła danych

W badaniu zostały uwzględnione biblioteki publiczne miejskie, regionalne oraz narodowe znajdujące się w obrębie granic administracyjnych poszczególnych miast. Pominięto biblioteki uniwersyteckie, prywatne oraz specjalistyczne.

Dane pochodzą z oficjalnych stron internetowych indywidualnych bibliotek, sieci bibliotek publicznych oraz miejscowych organów zajmujących się sprawowaniem nadzoru lub zbieraniem danych statystycznych na temat tych instytucji.

Informacje dotyczące ilości mieszkańców pochodzą z oficjalnych źródeł: danych ze spisów powszechnych bądź przewidywań udostępnionych przez miejscowe organy samorządowe lub urzędy statystyczne.

Lista źródeł jest dostępna tutaj.

Użytek publiczny

Przedstawione w raporcie infografiki oraz dane statystyczne można swobodnie wykorzystywać w celach zarówno komercyjnych, jak i niekomercyjnych ze wskazaniem autorstwa badania (Picodi.com) wraz z linkiem na niniejszą podstronę. W razie pytań zachęcamy do kontaktu: research@picodi.com.